Sàn gỗ tự nhiên có chống cháy không? Tìm hiểu khả năng bắt cháy, lan truyền lửa, tiêu chuẩn ASTM E84 và yêu cầu an toàn cháy theo QCVN 06:2022/BXD.

Câu trả lời ngắn gọn là: Sàn gỗ không phải là vật liệu không cháy. Bởi vì gỗ là vật liệu hữu cơ có khả năng cháy khi chịu tác động của nguồn nhiệt và điều kiện phù hợp. Tuy nhiên, nói về “gỗ dễ bắt lửa” hoặc “sàn gỗ tự nhiên không an toàn khi có cháy” cũng chưa hoàn toàn chính xác.

Để đánh giá khả năng an toàn cháy của một loại sàn gỗ, cần xem xét nhiều yếu tố như tính cháy, tính bắt cháy, khả năng lan truyền lửa trên bề mặt, lượng khói sinh ra, cấu tạo sản phẩm, lớp hoàn thiện và phương pháp thử nghiệm.

Đặc biệt, khả năng chống cháy không thể chỉ nhìn vào việc sản phẩm làm từ gỗ tự nhiên hay không. Muốn kết luận chính xác phải dựa trên hồ sơ kỹ thuật và kết quả thử nghiệm của chính sản phẩm.

1. Sàn gỗ tự nhiên có chống cháy không?

Trước hết cần hiểu đúng thuật ngữ, gỗ tự nhiên về bản chất là vật liệu hữu cơ nên có thể cháy. Khi tiếp xúc với nguồn nhiệt đủ lớn và trong điều kiện thích hợp, gỗ có thể bị nhiệt phân, tạo ra khí dễ cháy và hình thành ngọn lửa. Vì vậy, không nên gọi sàn gỗ tự nhiên thông thường là “vật liệu chống cháy” theo nghĩa tuyệt đối.

Tuy nhiên, “có thể cháy” không đồng nghĩa với “dễ bắt lửa và cháy lan nhanh” đây là điểm thường bị hiểu sai khi đánh giá sàn gỗ. Trong thực tế, khả năng phản ứng với lửa của một sản phẩm phụ thuộc vào nhiều yếu tố: loại gỗ, khối lượng riêng, độ ẩm, chiều dày, lớp phủ bề mặt, cấu tạo sàn, phương pháp lắp đặt và nguồn nhiệt tác động.

2. Vì sao không nên đánh đồng “gỗ” với “dễ bắt lửa”?

Một sai lầm phổ biến là cho rằng cứ là gỗ thì khi gặp lửa sẽ lập tức bắt cháy, thực tế phức tạp hơn. Khi chịu nhiệt, gỗ trải qua quá trình gia nhiệt và phân hủy nhiệt trước khi xảy ra quá trình cháy rõ rệt. Khả năng bắt cháy phụ thuộc vào nhiệt độ, thời gian tiếp xúc, nguồn nhiệt và đặc tính của vật liệu.

Đồng thời, sản phẩm sàn gỗ không chỉ có một yếu tố là “gỗ”, một hệ sàn hoàn chỉnh có thể bao gồm:

• Lớp hoàn thiện bề mặt.
• Lớp gỗ tự nhiên.
• Cấu tạo nhiều lớp tùy sản phẩm.
• Lớp keo hoặc vật liệu liên kết.
• Lớp lót.
• Keo hoặc phương pháp liên kết với nền.
• Nền sàn bên dưới.

Vì vậy, khi đánh giá phản ứng với lửa, cần xem sản phẩm/hệ thống thực tế được thử nghiệm, thay vì chỉ dựa vào tên gọi “sàn gỗ tự nhiên”.

3. “Chống cháy” và “chịu lửa” có phải là một?

Không. Đây là hai khái niệm rất dễ bị sử dụng lẫn lộn trong nội dung về vật liệu xây dựng.

Chống cháy / phản ứng với lửa

Nhóm đặc tính này tập trung vào việc vật liệu phản ứng như thế nào khi tiếp xúc với nguồn nhiệt hoặc ngọn lửa.

Có thể xem xét:

• Khả năng bắt cháy.
• Mức độ cháy.
• Khả năng lan truyền lửa trên bề mặt.
• Khả năng sinh khói.
• Một số đặc tính khác liên quan đến nguy hiểm cháy.

QCVN 06:2022/BXD cũng phân loại vật liệu xây dựng dựa trên các đặc tính kỹ thuật về cháy, trong đó có tính cháy, tính bắt cháy, tính lan truyền lửa trên bề mặt, khả năng sinh khói và độc tính. Đối với vật liệu cháy, quy chuẩn còn phân nhóm theo mức độ bắt cháy và lan truyền lửa.

Chịu lửa

“Chịu lửa” lại liên quan đến khả năng một cấu kiện hoặc hệ thống duy trì chức năng yêu cầu trong điều kiện cháy trong một khoảng thời gian nhất định. Vì vậy, không thể thấy một sản phẩm có chỉ số liên quan đến flame spread rồi kết luận rằng sản phẩm đó có khả năng chịu lửa 30, 60 hay 120 phút.

Đây là hai vấn đề kỹ thuật khác nhau.

4. Tiêu chuẩn nào được dùng để đánh giá khả năng cháy của vật liệu gỗ?

Một trong những tiêu chuẩn được sử dụng phổ biến quốc tế để đánh giá đặc tính cháy bề mặt của vật liệu xây dựng là ASTM E84 – Standard Test Method for Surface Burning Characteristics of Building Materials.

ASTM E84 đánh giá hành vi cháy bề mặt trong điều kiện thử nghiệm kiểm soát và đưa ra các chỉ số liên quan đến:

• Flame Spread Index (FSI) – chỉ số lan truyền ngọn lửa.
• Smoke Developed Index (SDI) – chỉ số phát triển khói.

ASTM cũng nhấn mạnh rằng phương pháp này là phép đo mang tính so sánh trong điều kiện thử nghiệm cụ thể và không thể tự nó dùng để khẳng định vật liệu là “không cháy”. FSI thấp không có nghĩa sản phẩm hoàn toàn không cháy, nó phản ánh đặc tính lan truyền lửa bề mặt trong một phép thử cụ thể.

5. Những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cháy của sàn gỗ tự nhiên

5.1. Loại gỗ

Mỗi loại gỗ có đặc tính vật lý khác nhau. Khối lượng riêng, cấu trúc và độ ẩm có thể ảnh hưởng đến quá trình gia nhiệt và cháy. Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào tên loại gỗ để kết luận cấp chống cháy.

Muốn biết chính xác vẫn cần kết quả thử nghiệm.

5.2. Độ dày và cấu tạo

Độ dày của ván có thể ảnh hưởng đến quá trình truyền nhiệt và tốc độ mất khối lượng khi chịu nhiệt.

Nhưng một lần nữa, không thể suy ra rằng: Đây là kết luận quá đơn giản nếu không có thử nghiệm cụ thể.

5.3. Lớp hoàn thiện

Sơn, dầu, UV coating hoặc các lớp phủ khác có thể ảnh hưởng đến phản ứng cháy của toàn bộ sản phẩm.

Do đó, khi đánh giá một mẫu sàn, không nên chỉ lấy đặc tính của gỗ nguyên liệu để thay thế cho đặc tính của thành phẩm.

5.4. Phương pháp lắp đặt

Sàn được lắp nổi, dán toàn phần hoặc sử dụng các cấu tạo khác nhau sẽ tạo ra hệ thống hoàn thiện khác nhau.

ASTM E84 cũng lưu ý rằng cách hỗ trợ và cấu hình mẫu thử có thể ảnh hưởng đến kết quả thử nghiệm, vì vậy kết quả cần được hiểu đúng theo cấu hình đã được kiểm tra.

6. Có nên chọn sàn gỗ tự nhiên nếu ưu tiên an toàn cháy?

Có thể lựa chọn, nhưng phải chọn dựa trên thông số và hồ sơ kỹ thuật thay vì chỉ dựa vào cảm tính.

Sàn gỗ tự nhiên mang lại giá trị cao về thẩm mỹ, cảm giác vật liệu và độ sang trọng cho không gian. Tuy nhiên, nếu công trình đặt yêu cầu cao về an toàn cháy, yếu tố này cần được xem xét cùng với nhiều tiêu chí khác.

Đặc biệt với:

• Chung cư.
• Khách sạn.
• Nhà hàng.
• Văn phòng.
• Công trình thương mại.
• Khu vực thoát nạn.
• Các công trình có yêu cầu PCCC đặc thù.

Việc lựa chọn vật liệu nên dựa trên yêu cầu của công trình + quy chuẩn áp dụng + hồ sơ kỹ thuật của sản phẩm. Không nên chỉ nhìn vào câu quảng cáo “chống cháy”, “khó bắt lửa” hoặc “an toàn cháy” rồi đưa ra kết luận.

Sàn gỗ tự nhiên có chống cháy không?

Sàn gỗ tự nhiên có thể cháy – nhưng không phải cứ là gỗ thì đồng nghĩa với dễ bắt lửa hay cháy lan nhanh. Khả năng an toàn cháy phải được đánh giá trên từng sản phẩm, cấu tạo và điều kiện thi công thực tế, thay vì chỉ nhìn vào chất liệu gỗ.

Nếu công trình có yêu cầu cao về PCCC, đừng chọn sàn chỉ vì một dòng quảng cáo như “chống cháy”, “khó bắt lửa”. Hãy yêu cầu thông số, tiêu chuẩn thử nghiệm và hồ sơ kỹ thuật cụ thể.

Với TDCcs, một vật liệu tốt không chỉ nằm ở bản thân sản phẩm, mà còn ở việc nó có phù hợp với công trình và được thi công đúng cách hay không.